Wat doet een toezichthouder milieu?

Een toezichthouder milieu controleert bij bedrijven of de regels over onder meer lucht, geluid, bodem, afval, energie en asbest worden nageleefd. Je toetst aan de Omgevingswet, het Besluit activiteiten leefomgeving (Bal) en de omgevingsvergunning, legt je bevindingen vast en bereidt bij een overtreding de handhaving voor. Je onderzoekt ook klachten over bijvoorbeeld geluid of geur.

Meestal bij een omgevingsdienst. Gemeenten en provincie moeten het toezicht op milieubelastende activiteiten en asbestverwijdering bij de omgevingsdienst onderbrengen (art. 13.12 en bijlage VI Omgevingsbesluit). In Noord-Holland zijn dat Omgevingsdienst Noord-Holland Noord, Omgevingsdienst IJmond en Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied; Gooi en Vechtstreek valt onder de OFGV.

In vacatures van omgevingsdiensten zit een toezichthouder milieu meestal in schaal 9 of 10. Omgevingsdiensten vallen niet onder de Cao Gemeenten. Bij diensten met de Cao SGO, zoals Omgevingsdienst Noord-Holland Noord en de OFGV, gelden dezelfde salaristabellen: €3.568 tot €5.624 bruto per maand bij 36 uur. Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied gebruikt de Cao Provincies, waar bij dezelfde schaal andere bedragen horen. Schaal 8 zie je als aanloopschaal, schaal 11 bij toezicht op complexe industrie.

De meeste vacatures vragen hbo-werk- en denkniveau, bijvoorbeeld milieukunde, een technische opleiding of een (proces)technische of chemische achtergrond. Voor instapfuncties is mbo 4 milieukunde soms genoeg. Een wettelijke diploma-eis is er niet: je wordt bij besluit aangewezen als toezichthouder (art. 18.6 Omgevingswet).

Je mag elke plaats betreden behalve een woning zonder toestemming, inlichtingen en inzage in zakelijke gegevens vorderen en monsters nemen; iedereen moet daaraan redelijkerwijs meewerken (art. 5:15-5:18 en 5:20 Awb). Een woning zonder toestemming binnengaan mag alleen als het aanwijzingsbesluit die bevoegdheid geeft (art. 18.7 Omgevingswet). Je werkt bestuursrechtelijk; een boa milieu is iets anders, want die heeft strafrechtelijke opsporingsbevoegdheid.

De toezichthouder bereidt sancties voor; het bevoegd gezag legt ze op. Gebruikelijk is een last onder dwangsom (art. 5:32 Awb). Een bestuurlijke boete kent de Omgevingswet alleen bij de Seveso-regels (art. 18.11) en bij de regels over bouwen, slopen en het gebruik van bouwwerken, waaronder asbest bij sloop (art. 18.12).

Toezicht op het bedrijfsmatig verwijderen van asbest hoort bij het basistakenpakket van de omgevingsdienst (art. 13.12 en bijlage VI Omgevingsbesluit). Slopen waarbij asbest wordt verwijderd of meer dan 10 m3 sloopafval vrijkomt, moet minstens vier weken vooraf worden gemeld, en bij een vermoeden van asbest is een asbestinventarisatierapport verplicht (art. 7.9 en 7.10 Bbl). De toezichthouder controleert of sloop en asbestverwijdering volgens die regels gebeuren.

Toezichthouder is bij gemeenten geen vaste functie maar een rol: volgens de Awb is het iemand die bij of krachtens een wet belast is met het toezicht op de naleving (art. 5:11 Awb). In vacatures zie je toezichthouders bouw, milieu (meestal via de omgevingsdienst), civiel, groen en Wmo, en daarnaast boa's voor de openbare ruimte. Juridisch zijn er drie soorten: bestuursrechtelijke toezichthouders die per wet worden aangewezen (zoals art. 18.6 Omgevingswet of art. 6.1 Wmo 2015), boa's met opsporingsbevoegdheid in een domein van Justis, en toezichthouders civiel en groen die namens de gemeente als opdrachtgever controleren of een aannemer het contract nakomt (UAV 2012 § 3). Een toezichthouder milieu hoort bij de eerste soort.